Jeofizik etütler
Yerel zemin sınıfı, tasarım deprem yükünü doğrudan belirler. Yanlış sınıf, ya gereksiz maliyet ya da gerçek risk demektir. Vs30'u ölçerek raporluyoruz.
Neden ölçüm
TBDY 2018, yerel zemin sınıfını üst 30 metrenin kayma dalgası hızı ortalamasına (Vs30) bağlar. Sınıf bir kademe değiştiğinde tasarım spektral ivmesi ve dolayısıyla taşıyıcı sistem kesitleri de değişir.
Sadece SPT verisinden sınıf atamak mümkündür ancak sınır değerlere yakın parsellerde belirsizlik yüksek kalır. Jeofizik ölçüm bu belirsizliği kaldırır ve genellikle kendi maliyetinden fazlasını beton-demir tarafında geri kazandırır.
Raporda nasıl yer alıyorYöntemler
Tek bir yöntemin sonucuna yaslanmıyoruz. Aktif ve pasif kaynaklı ölçümleri birlikte çözerek profili çapraz kontrol ediyoruz.
Aktif kaynakla (balyoz veya ağırlık düşürme) üretilen Rayleigh dalgalarının dispersiyonundan Vs profili çözülür. Kentsel parsellerde en çok kullandığımız yöntem.
Çıktı: 30-50 m derinliğe kadar Vs profili, Vs30
Trafik ve şehir gürültüsünü pasif kaynak olarak kullanır. Balyoz vurulamayan yoğun yerleşim alanlarında MASW'ı tamamlar, daha derin veri verir.
Çıktı: 50-80 m derinliğe kadar Vs profili
Tabaka geometrisini ve ana kaya derinliğini yatayda sürekli olarak haritalar. Kazı kabiliyeti ve ripabilite değerlendirmesinde belirleyici.
Çıktı: Vp profili, tabaka kalınlıkları, kaya topografyası
Tek istasyonlu kayıtla zeminin baskın titreşim periyodu belirlenir. Yapı periyoduyla çakışma riski (rezonans) bu ölçümle görülür.
Çıktı: baskın periyot T0, büyütme oranı
Özdirenç değişiminden yeraltı suyu, killi seviyeler ve boşluk-mağara riski ayırt edilir. Karstik bölgelerde zorunlu tutuyoruz.
Çıktı: özdirenç-derinlik kesiti
Açılmış sondaj kuyusunda doğrudan ölçüm. En yüksek doğruluğu verir; kritik yapılarda ve ZF sınıfı şüphesinde uygularız.
Çıktı: derinliğe bağlı doğrudan Vs, Vp ölçümü
TBDY 2018
Ölçüm sonucunuz aşağıdaki sınıflardan birine karşılık gelir. Sınır değere yakın çıkan parsellerde ikinci bir yöntemle doğrulama yapmadan sınıf atamıyoruz.
| Sınıf | Zemin tanımı | Vs30 (m/s) | SPT N60 | cu (kPa) |
|---|---|---|---|---|
| ZA | Sağlam, sert kaya | > 1500 | - | - |
| ZB | Az ayrışmış, orta sağlam kaya | 760 - 1500 | - | - |
| ZC | Çok sıkı kum, çakıl ve sert kil; ayrışmış çok çatlaklı zayıf kaya | 360 - 760 | > 50 | > 250 |
| ZD | Orta sıkı - sıkı kum, çakıl veya çok katı kil | 180 - 360 | 15 - 50 | 70 - 250 |
| ZE | Gevşek kum, çakıl veya yumuşak - katı kil | < 180 | < 15 | < 70 |
| ZF | Sahaya özel araştırma ve değerlendirme gerektiren zeminler: sıvılaşabilir, hassas killer, organik içerikli, çok kalın yumuşak kil | Sahaya özel | Sahaya özel | Sahaya özel |
Tabloda ZF sınıfı, ölçüm sonucundan bağımsız olarak ek araştırma yükümlülüğü doğurur. Bu durumda kuyu içi sismik ölçüm ve dinamik laboratuvar deneyleri öneriyoruz.
Tipik bir parselde MASW ve mikrotremor ölçümü tek günde tamamlanır. Sonuç, raporunuzun deprem bölümünü ölçüme dayandırır.